Harde kritiek op Defensie: begeleiding veteranen ondermaats

uruzgan-militairen-2008-anp_0Zes jaar geleden raakten drie Nederlandse militairen gewond bij een aanslag in Afghanistan. De ombudsman voor veteranen is snoeihard over wat er daarna gebeurde: ze kregen nauwelijks begeleiding en de minister van Defensie liet steken vallen.

Tijdens een verkenningstocht in de Afghaanse provincie Uruzgan, op 10 december 2009, reed het voorste voertuig op een bermbom. Drie militairen, een van 21 jaar oud en twee van 27 jaar oud, raakten gewond.

De 21-jarige militair, de boordschutter, raakte kort buiten bewustzijn en brak zijn arm. Ook voelde hij pijn in zijn rug. In het onderzoeksrapport van de Veteranenombudsman doet de boordschutter zijn verhaal: “Ik heb daar tot op de dag van vandaag erg last van, zo last dat ik niet normaal kan werken. Eigenlijk is er vanaf 2009 heel veel gebeurd, maar ik heb er tot op heden geen ene reet aan.”Emotioneel afgevlakt
De andere gewonde militair zat als de eerste man achter de chauffeur. Hij raakte buiten bewustzijn bij de aanslag. Later kreeg hij steeds meer rugklachten. Sinds 2013 zit hij ziek thuis. In het onderzoeksrapport beschrijft de militair hoe hij zich nu voelt: “De klachten zijn het afgelopen jaar sterk toegenomen, omdat ik mij zeer slecht behandeld voel. Ik slaap erg slecht, heb geen dag- en nachtritme meer, ben emotioneel afgevlakt, wat nu ook mijn relatie heeft gekost. Ik ben steeds depressiever.”

De andere 27-jarige militair was de chauffeur van het voertuig. Hij werd flink door elkaar geschud, maar bleef bij kennis. Ook hij kreeg last van zijn rug. Een jaar later kreeg hij een inzinking tijdens een gesprek met een arts, vertelt hij: “Toen de arts aan mij vroeg hoe het met mij ging, barstte ik in huilen uit. Ik was al sinds april bezig gehoord te worden en er gebeurde niets.”

Weggestuurd door artsen
De drie militairen liepen jaren rond met de klachten. Ze hadden het gevoel dat ze weggestuurd werden door militaire artsen. Uiteindelijk besloten ze naar Veteranenombudsman te stappen, Reinier van Zutphen. Die is hard in zijn oordeel: “Ik begrijp heel goed dat deze drie veteranen het gevoel hebben dat zij niet serieus zijn genomen.”

Hij vindt dat de veteranen direct na terugkomst in Nederland onvoldoende begeleid en gevolgd zijn. Hij noemt het ‘zorgwekkend’ dat signalen lange tijd niet gezien of herkend werden. Het heeft, ondanks hun klachten, twee tot vier jaar geduurd voordat de drie formeel ziek zijn gemeld. Daarna heeft het volgens de Veteranenombudsman ook nog te lang geduurd voordat gekeken werd in welke functie de militairen weer aan het werk zouden kunnen gaan. “Kostbare tijd om te re-integreren is verloren gegaan.”

‘Oprechte excuses’
Minister Jeanine Hennis van Defensie heeft volgens de ombudsman toegegeven dat de zorg ontoereikend was. Zij gaat met de drie veteranen in gesprek. Volgens Van Zutphen moeten ‘oprechte excuses’ centraal staan in dit gesprek: “Uitgezonden militairen verdienen dat Defensie goed voor hen zorgt.”

 

Bron: http://www.rtlnieuws.nl 11 september 2015